Szydełkowanie pluszaków – jak się za to zabrać?

Widziałaś kiedyś szydełkowego misia, kota albo liska tak uroczego, że nie chciałaś go wypuszczać z rąk? Ja tak miałam często, kiedy zaczynałam swoją przygodę z szydełkiem. I zamiast wydać cały swój majątek, chwyciłam za szydełko.

Dobre wieści: szydełkowanie pluszaków jest zdecydowanie mniej skomplikowane niż wygląda.

Złe wieści: po pierwszym skończonym pluszaku zaczniesz robić drugiego i planować trzeciego, zanim jeszcze skończysz tego drugiego.

Amigurumi, pluszak, maskotka – co właściwie szydełkujesz?

Zanim zaczniesz szukać wzorów, warto poznać jedno słowo, które będzie Ci towarzyszyć na każdym kroku tej przygody: amigurumi. To japońskie złożenie słów ami – oznaczającego szydełkowanie lub robótkę na drutach – oraz nuigurumi, czyli wypchana laleczka/zabawka.

Co odróżnia amigurumi od innych robótek na szydełku? Kilka rzeczy:

• pracujesz w kółkach (a nie tam i z powrotem jak np. przy szaliku).
• gotowy pluszak powstaje z osobnych części – głowy, tułowia, łapek – które na końcu zszywasz (lub w inny sposób łączysz w całość).
• podstawowy splot to półsłupek.
• efekt jest trójwymiarowy (wypchana – najczęściej puchem silikonowym – figurka).

I właśnie ta cecha – że coś okrągłego i miękkiego rośnie Ci pod palcami rząd po rzędzie – sprawia, że amigurumi tak wciąga!

Co kupić przed zabraniem się za pierwszego pluszaka?

Nie musisz od razu obkupywać się w masę produktów i akcesoriów w pasmanterii – poniżej znajdziesz podstawową listę tego, co jest naprawdę potrzebne:

1. Włóczka. Do pierwszego pluszaka najlepiej sprawdzi się jasna, gładka włóczka akrylowa – dlatego że widać na niej każde oczko. To ważne, kiedy uczysz się liczyć rzędy i wyłapywać błędy.

Więcej informacji znajdziesz w moich osobnych artykułach na temat włóczek:

• Jakie są grubości włóczek i jak wybrać odpowiednią do projektu?
• Włóczki wełniane: zalety, charakterystyka i zastosowanie
• Włóczki bawełniane: zalety, charakterystyka i zastosowanie

2. Szydełko. Tu jest jeden nieoczywisty szczegół: do amigurumi bierzesz szydełko o jeden lub dwa rozmiary mniejsze niż sugeruje etykieta włóczki.

Chodzi o to, żeby oczka były ciasne, ponieważ wtedy wypełnienie nie będzie się przez nie przebijać. Istnieje wiele rodzajów szydełek, dlatego nie bój się eksperymentować – jednak na sam początek wystarczy Ci zwykłe szydełko klasyczne.

3. Wypełnienie. Tutaj polecam puch silikonowy – jest miękki, nie zbija się w grudki i bardzo ładnie wypełnia maskotki na szydełku. Jako alternatywy możesz wykorzystać poliester silikonowy, piankę poliuretanową tapicerską (rozdrobnioną np. w postaci frytki) albo użyć wypełnienia ze starszych poduszek w swoim domu!

Czego unikać: waty kosmetycznej (zbryli się po pierwszym praniu), zwykłej waty czy skrawków materiałów o nieregularnych i twardych krawędziach.

Podczas wypychania, staraj się robić to równomiernie, aby maskotka była miękka i nie miała twardych grudek.

4. Bezpieczne oczy zaciskowe do maskotek (tzw. „safety eyes”). Plastikowe, z podkładką i zatrzaskiem od środka. Szeroko dostępne w wielu rozmiarach, kolorach i wzorach.

Ważna zasada: włóż je zanim zamkniesz maskotkę – po jej zszyciu nie da się już wsunąć oczu. Kiedy zatrzask „zaskoczy”, oczko będzie się trzymać.

5. Znacznik rzędów. Mały klips lub kawałek kontrastowej nitki zawiązany na początku każdego kółka. Bez tego zgubisz się po drugim rzędzie – zaufaj mi, może wydaje Ci się, że nie będzie potrzebny, ale robi ogromną różnicę!

6. Igła tapicerska (lub zwykła igła i trochę nici). Przyda się do zszywania elementów na końcu.

Magic ring – jeden splot, który otwiera wszystkie drzwi

Każdy pluszak zaczyna się od okrągłego elementu. I każdy okrągły element zaczyna się od magic ring, czyli „magicznego pierścienia” (lub magicznego kółka, bo tak częściej się to w Polsce tłumaczy).

Jeśli magic ring sprawia Ci na początku problem (a większości osób sprawia), jest prostsza alternatywa: łańcuszek z 2 oczek, złączony oczkiem ścisłym w kółko. Zostawia minimalną dziurkę w środku, ale przy pluszowej włóczce praktycznie jej nie widać. Jest to dobry punkt startowy zanim właściwie opanujesz technikę magic ring.

A żeby nauczyć się tego oraz innych splotów – zapraszam Cię do mojego osobnego wpisu poświęconemu ściegom szydełkowym. Jeśli preferujesz instrukcję wizualną – poszukaj filmów na YouTube.

Praca w kółkach, czyli jak nie zgubić się w rzędach?

To największa różnica między amigurumi a szydełkowaniem szalików, bieżników czy serwetek.

W amigurumi pracujesz w spirali ciągłej – bez zamykania każdego kółka oczkiem ścisłym i bez łańcuszka na początku nowego rzędu. Jedna spirala płynie nieprzerwanie od pierwszego do ostatniego oczka. To dlatego właśnie znacznik rzędów jest tak ważny – bez niego nie wiesz, gdzie kończy się jeden rząd, a zaczyna następny.

Każdy wzór amigurumi podaje liczbę oczek na końcu każdego kółka. Na przykład: po pierwszym kółku „6 oc.„, po zwiększeniach „12 oc.„, „18 oc.” i tak dalej. To Twoja mapa. Jeśli po konkretnym rzędzie liczba się nie zgadza – coś poszło nie tak i lepiej sprawdzić teraz niż za dziesięć rzędów.

Zwiększenia i zmniejszenia, czyli kilka słów o kształtach szydełkowych pluszaków

Sama spirala to za mało – kształt maskotki bierze się ze zwiększeń i zmniejszeń. To tutaj okrągły płaski krążek zamienia się w kulę, a kula w głowę misia.

Zwiększenie (w wzorach: zw., inc, lub V) to po prostu 2 półsłupki wbite w to samo oczko poprzedniego rzędu. Element rośnie i naturalnie robi się szerszy.

Zmniejszenie (zm., dec, lub ^) – tu warto od razu wyrobić sobie dobry nawyk. W amigurumi używa się tak zwanego zmniejszenia niewidocznego (ang. invisible decrease): szydełko wbijasz kolejno pod przednią pętlę dwóch sąsiednich oczek, a dopiero potem naciągasz włóczkę i zamykasz oczko.

Jaka jest różnica w porównaniu do „zwykłego” zmniejszenia? Przy gładkiej włóczce niewidoczne zmniejszenie nie zostawia charakterystycznej „dziurki” – element zamyka się równo i estetycznie. Przy włóczce pluszowej różnica jest mniej widoczna, ale i tak warto to robić od początku.

Na początku może to wyglądać jak szyfr, ale po pierwszym skończonym pluszaku będzie Ci się to czytać coraz łatwiej i szybciej.

Składanie pluszaka – moment, który decyduje o wszystkim!

W tym momencie powinnaś mieć już wszystkie gotowe części. Teraz pora na to, co odróżnia ładnego pluszaka od takiego, który „jakoś wyszedł” – i kolejność poniższych czynności ma znaczenie:

Najpierw oczka bezpieczeństwa – wkładasz je, zanim zamkniesz element. Schemat zazwyczaj podaje, w którym rzędzie i z jaką odległością między oczkami. Przymierz, zanim zaciśniesz zatrzask, w momencie kiedy je przymocujesz, nie będzie można ich poprawić.

Wypychanie – tutaj wiele osób robi błąd: albo dają go za mało (pluszak będzie zbyt miękki i płaski), albo za dużo (szwy są naprężone i w końcu puszczają, a cała maskotka jest bardzo twarda).

Dobrze wypchane elementy lekko ustępują pod palcami, ale wracają do pierwotnego kształtu.

Przypinaj przed zszyciem – szpilki krawieckie to narzędzie, które zaoszczędzi Ci nerwów. Przypnij głowę do tułowia, łapki, uszy, a następnie oceń z dystansu, czy całość wygląda tak, jak sobie to zaplanowałaś.

Zszywanie – użyj tej samej włóczki co do robótki, szew praktycznie „zniknie” w strukturze.

Szydełkowanie pluszaków – od jakich projektów warto zacząć?

Na przyjemny start skupmy się na czymś prostszym, czego bazą będzie prosta kula – ona często jest podstawą większości amigurumi: głowy misia, ciała żabki, łba kotka.

Projekty, które polecam na początek:

• mała rybka – ciało to prawie kula, plus ogon i płetwy
• truskawka, jabłko lub inny okrągły owoc – kształt regularny, jeden kolor, minimum części, bardzo dobry projekt na start
• kaczuszka – ciało z kulki, przyszywane dziubek i nóżki oraz bezpieczne oczy do maskotek

Gdzie szukać wzorów szydełkowych:

• Sklep Szydełkowego Potwora – publikujemy nasz własne, własnoręcznie sprawdzone wzory szydełkowe na maskotki oraz dekoracje,
• Ravelry/Etsy – wielkie bazy wzorów szydełkowych, często za niewielkie pieniądze.
• YouTube – wpisz to, co akurat chciałabyś wyszydełkować i na pewno znajdziesz przynajmniej kilka tutoriali, jak wykonać daną maskotkę. Jeśli język angielski nie jest dla Ciebie problemem, polecam zaglądanie również na zagraniczne kanały.
• Grupy na Facebooku – często mające po kilkanaście tysięcy osób, które chętnie podrzucą sprawdzony wzór i pomogą rozgryźć niejasny schemat.

FAQ